Resultaten onderzoek social media en lobby op het Binnenhof

17-11-2011
Boris van der Ham (D66) maakt als Tweede Kamerlid het meest intensief gebruik van social media. Dit blijkt uit een onderzoek door Public Matters naar het gebruik van social media door Tweede Kamerleden. Van der Ham is (inter)actief op Twitter, LinkedIn, Facebook en Hyves. Daarnaast maakt hij actief gebruik van YouTube voor het geven van lezingen. Tweede is Marianne Thieme (PvdD) en als derde eindigt Klaas Dijkhoff (VVD). Van alle Tweede Kamerleden is 8% helemaal niet aangesloten op social media.
Van de Tweede Kamerfracties scoort GroenLinks het hoogst bij het interactieve gebruik van social media. De PVV maakt het minst gebruik van social media.
Samenvatting resultaten 
  • Uit het onderzoek blijkt dat Twitter meest populair is onder Tweede Kamerleden, gevolgd door LinkedIn en Facebook. Ruim 50% van de Tweede Kamer heeft een account op 3 van de 5 onderzochte social media. Media. Van de Tweede Kamerleden is 8% helemaal niet aangesloten.
  • Aangesloten Kamerleden op: Twitter (78%), LinkedIn (67%), Facebook (52%), Hyves (45%) en YouTube (10%).
  • Tevens is onderzocht of Tweede Kamerleden – naast over een account te beschikken -- ook daadwerkelijk actief zijn op social media. Van alle Tweede Kamerleden blijkt iets meer dan 40% ook daadwerkelijk interactief.
  • Vrouwelijke Kamerleden (51%) blijken iets actiever dan hun mannelijke collega’s (48%).
  • Er is geen significant verschil in gebruik van social media bij links/rechts en oppositie/regeringsfracties.
  • Van de Tweede Kamerfracties scoort GroenLinks het hoogst bij het interactieve gebruik van social media (op basis van het feitenonderzoek en de steekproef). De PVV maakt het minst gebruik van social media: meeste Kamerleden die niet zijn aangesloten op social media en tevens de laagste score op interactiviteit.
  • Best scorende Tweede Kamerleden: Boris van der Ham (D66) 200 punten (op een schaal van 0 tot 200), Marianne Thieme (PvdD) 180 punten en Klaas Dijkhoff (VVD) 170 punten.
  • Totaal aantal gemiddelde politieke tweets per woordvoerder over de afgelopen maand is: 155 tweets. Gemiddeld aantal tweets per woordvoerder op een dag is 5 tweets
  • Uit de steekproef blijkt dat Tweede Kamerleden met de meeste politieke tweets zijn: voor BZK: Kees Verhoeven (D66); voor EL&I:Liesbeth van Tongeren (GroenLinks); voor I&M: Arjan el Fassed (GroenLinks);  voor VWS: Linda Voortman (GroenLinks).
  • Uit de steekproef blijkt vervolgens dat de 3 categorieën politieke tweets die geturfd zijn (feitelijk, opiniërend of actie gericht), de categorie opiniërend (het geven van een mening) het hoogste scoort.
  • Totaal zijn 8533 tweets geturfd in een periode van ongeveer een maand, waarvan politieke 2247, of te wel 26,3 % gingen over het woordvoerderschap.
  • Samengevat in een infographic:

Tweede Kamer gaat online dialoog uit de weg
De resultaten van het onderzoek werden besproken met politici en lobbyisten tijdens het jaarlijkse lobby-seminar van Public Matters. Volgens Danny Mekić (internet-expert en gastspreker) blijkt duidelijk dat: “Tweede Kamerleden het gebruik van social media veel beter in zouden kunnen zetten en voorbij lijken te gaan aan waar social media voor staan, namelijk: het aangaan van een openbare dialoog. Dus niet alleen zenden of ontvangen.”
Onderzoek
Het onderzoek van Public Matters brengt in kaart welke Tweede Kamerleden aangesloten zijn op de Top 5 van social media (Twitter, LinkedIn, Facebook, Hyves en YouTube). Tevens is onderzocht hoe (inter)actief Kamerleden zijn op Twitter, LinkedIn en Facebook. Om de activiteit te bepalen is gebruik gemaakt van openbaar toegankelijke gegevens. De resultaten van de quick scan zijn steekproefsgewijs getoetst door het praktisch gebruik van social media onder Kamerleden te onderzoeken.
Aanleiding
Social media hebben consequenties voor de relatie tussen de lobbyist en degene die hij wil beïnvloeden. Of het nu om lobby-strategie of lobby-middelen gaat, beïnvloeding lijkt tegenwoordig niet zonder tweet, facebook-pagina of viral-campagne te kunnen. Tegelijkertijd hebben social media de afstand tussen burger en beleidsmaker verkleind. Waarmee de plaats en rol van een lobbyist in het beïnvloedingsproces zou kunnen afnemen. Of toch niet….
Wat verwachten politici en beleidsmakers eigenlijk van social media? Wie doet het goed en wie niet? Zijn social media een blijvend lobby-instrument of een hype? Dicht het de (informatie)kloof tussen burger en ‘Den Haag’? Wordt daardoor de legitimiteit van besluitvorming verhoogd? En wordt een politicus nu ook zelf ‘lobbyist’, omdat hij direct standpunten deelt en burgers mobiliseert? Deze en andere vragen kwamen aan de orde tijdens het Public Matters lobby-seminar 2011 in Perscentrum Nieuwspoort. Het lobby-seminar stond tevens in het teken van het 10-jarig bestaan van Public Matters.
Na een aftrap van internet-expert Danny Mekić discussiëerden en twitterden ervaringsdeskundigen uit politiek, bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties onder leiding van Frits Huffnagel met elkaar en met de aanwezigen. Deelnemers aan deze open discussie waren: Renske Leijten (Tweede Kamerlid SP), Boris van der Ham (Tweede Kamerlid D66), Pieter Omtzigt (Tweede Kamerlid CDA), Jeroen Alting von Geusau (Nederlandse Spoorwegen), Paul Smeulders (Natuurmonumenten) en Michiel Karskens (Consumentenbond). Na afloop was er een borrel die mede in het kader stond van het 10-jarig bestaan van Public Matters.

Nu.nl en Nos over het onderzoek.
                      
Van der Ham neemt prijs in ontvangst                Kamerleden Leijten, Van der Ham en Omtzigt in debat o.l.v. Frits Huffnagel
 
Observaties en conclusies
Op basis van het onderzoek en de discussie tijdens het seminar op 17 november kunnen een aantal observaties en conclusies worden getrokken. Deze worden eerdaags verwerkt in een boekje. Hierbij alvast een voorschot:
  • Als bron van informatie is social media cruciaal voor de lobbyist in het bijzonder voor zijn verantwoordelijkheid om informatie te duiden.
  • Social media wordt nu nog vooral gebruikt als een klassiek medium: namelijk om informatie te zenden. De mogelijkheden tot dialoog, conversatie en interactiviteit zijn oneindig veel groter en worden de komende jaren waarschijnlijk verder ontwikkeld en dus ook beter benut.
  • Feit blijft ook dat lobbyen -- naast een goede inhoudelijke boodschap op het juiste moment voor de juiste stakeholder -- gaat om vertrouwen en gunnen. Ondanks alle elektronische middelen blijft persoonlijk contact een sleutelrol vervullen bij het werk van de lobbyist.
  • Social media is in geen geval een universeel lobby-instrument, en zal dat niet worden. Het ene issue leent zich meer voor social media inzet dan het ander Net zo goed als dat sommige onderwerpen zich beter lenen voor het mobiliseren van mensen dan andere.
  • Gebruik van social media is meer dan alleen een account hebben op Twitter.
  • Feit is dat 8% van de Kamerleden helemaal niets met social media doen. Dat bevestigt het belang dat social media slechts 1 van de kanalen is om Kamerleden mee te benaderen.
  • Door social media vervagen strikte woordvoerderschappen in de Kamer. Parlementariërs worden vaker ‘verleid’ iets te vinden / zeggen over onderwerpen waarop zij geen woordvoerder zijn. Dit vraagt (nog) meer breedte van de lobbyist.
  • Politici gebruiken verschillende social media kanalen voor verschillende doeleinden en verschillende doelgroepen. Renske Leijten: “Op Hyves zitten veel mensen die in de zorg werkzaam zijn. Wil ik dus iets over verzorging weten, dan vraag ik mijn Hyves-vrienden om input. Via Twitter bereik ik weer een heel ander publiek.”
  • Andersom kun je social media als organisatie tevens inzetten om van je achterban bouwstenen aangeleverd te krijgen voor een lobbytraject.
  • Volgens de Kamerleden blijft e-mail - ondanks social media - een zeer belangrijk middel om informatie te halen en te brengen.
  • Boris van der Ham: “Kamerleden teveel benaderen via social media werkt averechts. De uitdaging voor een lobbyist is om 'op maat' online contact te krijgen met een Kamerlid.”
  • Als lobbyende organisatie is social media tenminste te gebruiken om relevante (politieke) 'trending topics' als issue te managen. Volgens Jeroen Alting von Geusau (Nederlandse Spoorwegen) kun je door tijdig trends op social media te signaleren en analyseren, je beter voorbereiden op issues die politiek gaan spelen.
  • Kamerleden gebruiken social media om zich rekenschap te geven van politieke keuzes. Op die manier proberen zij - ook met lobbyende organisaties - een vertrouwensband op te bouwen.
Quotes
  • Renske Leijten (SP): “Social media maakt de Haagse kaasstolp transparant”. “Het gebruik van social media door politici is een middel en geen doel op zich. Het middel moet ook wel bij je passen. (..) Door social media wordt de politieke spin transparanter, en dat is prima. (..) Aan de andere kant moet het ook niet overschat worden: 5000 volgers zijn maar een klein deel van een Kamerzetel.”
  • Boris van der Ham (D66): “ Social media is hefboom voor iedere lobbycampagne”. (..) “Ik heb social media nodig voor het Kamerlid dat ik zou willen zijn. Mijn kiesdistrict is virtueel en niet regio-gebonden."
  • Pieter Omtzigt (CDA): “Het maakt niet uit hoe ze over je praten, als ze maar over je praten”. (..) Via sociale media kun je ook duiding geven. Je moet wel snel reageren. Het interessante aan Twitter is dat dit snel moeten reageren, Kamerleden een zekere mate van 'vrijheid' geeft.”
  • Karskens (Consumentenbond): “sociale media worden gebruikt voor ledencommunicatie: laat aan je leden zien waar je mee bezig bent.”
  • Alting von Geusau (NS): “Mensen die het meest over NS communiceren op sociale media (de opinion leaders) worden uitgenodigd voor een gesprek met de directie.”
Behoefte aan meer informatie hoe u social media kunt inzetten in uw PA-campagne? Neem dan contact op met Public Matters (info@publicmatters.nl, telefoon 070 304 6499). #pmseminar
 
Tijdens het seminar werd op Twitter live meegediscussieerd:
 
 
 

Verslag lobbyseminar 2017 nu ook digitaal beschikbaar

15-11-2017 Wat is de staat van de lobby op lokaal niveau? Wat zijn verschillen en overeenkomsten tussen belangenbehartiging in de gemeente en in “Den Haag”? Ten overstaan van zo’n 175 aanwezigen werd op 26 oktober 2017 het onderzoek ‘Lang leve de lokale lobby?!’ gepresenteerd tijdens het jaarlijkse lobbyseminar van Public Matters. Onderstaand leest u het volledige beslag. De digitale publicatie van het onderzoek is hier in te zien en te downloaden als PDF-bestand. 
Verder lezen »

Wat bedrijven, veel banken - én een gezamenlijk aanbod van VNO-NCW en Greenpeace: dit waren de 750 lobby's

13-11-2017 Werkgeversorganisatie VNO-NCW en Greenpeace hebben op initiatief van voormalig PvdA-leider Diederik Samsom de afgelopen maanden een aantal malen overlegd over verdere verduurzaming van de energievoorziening. Samsom had ook de leiding over die besprekingen.
Verder lezen »

Lobbyen in Den Haag voor de allerarmsten

08-11-2017 Vertrouwen in de toekomst. Zo heet het regeerakkoord van het kabinet-Rutte III. Dit regeerakkoord is niet in een gesloten ruimte geschreven. Tal van organisaties hebben geprobeerd de tekst ervan te beïnvloeden. Hulp- en ontwikkelingsorganisatie Woord en Daad hoort daarbij.
Verder lezen »

PM Lobbyseminar 2017: Kansen voor lokale lobby

26-10-2017 Onderzoek onder burgemeesters, wethouders en raadsleden laat zien dat de gemeentelijke lobby professioneler kan. Lobbyisten spelen pas laat een rol in het gemeentelijke besluitvormingsproces. Slechts 7% van de lokale politici en bestuurders ziet hen als ‘agendasetter’. 
Verder lezen »