Zin en onzin van digitale politiek

17-01-2012
Je ziet ze zo zitten: Kamerleden die met hun neus in hun schoot totaal niet bezig lijken met het debat. Druk in de weer met hun Blackberries en iPhones komen ze ongeïnteresseerd en niet betrokken over. Maar zijn ze dat ook? Ja, soms wel. Maar vaak zijn ze wel degelijk bezig met politiek.
Ruwweg 138 van de 150 Kamerleden zijn actief op sociale media. Meer dan de helft heeft een Facebook-pagina, 67 zitten op Hyves en honderd hebben een pagina op LinkedIn. Maar het populairste sociale medium onder Kamerleden is Twitter: 117 van de 150 Kamerleden gebruiken het miniblog, zo blijkt uit het onderzoek 'Social media en lobby op het Binnenhof' van lobbybureau Public Matters.
 


BNR Nieuwsradio is benieuwd hoeveel zin het heeft. Wat valt er voor politici te halen op sociale media? En welke media werken het beste?

Meest actieve politicus
De meeste actieve politicus op sociale media is D66-politicus Boris van der Ham. In het onderzoek van Public Matters scoorde hij als enige Kamerlid honderd procent op punten als digitale aanwezigheid, zichtbaarheid en interactiviteit. Fractievoorzitter Marianne Thieme van de Partij voor de Dieren staat op de tweede plek, VVD'er Klaas Dijkhoff op de derde.
Van der Ham maakt (tot nog toe) gebruik van vijf sociale media: LinkedInTwitterFacebookHyves en Youtube. Vorig jaar werd hij al door een jury en publiek verkozen tot beste webpoliticus van het jaar. In 2007 ook al. Geeft Van der Ham het goede voorbeeld voor andere politici? In ieder geval kunnen ze nog heel wat van hem leren.

Stemmen
Bij de verkiezingen van 2010 haalde Van der Ham veel voorkeursstemmen (42.296 stuks), waarmee hij een Kamerzetel zeker stelde. Wat opviel was dat de stemmen vanuit het hele land kwamen. Dat heeft hij ondermeer aan zijn social mediacampagne te danken, zegt hij: "Het klassieke regio-denken is voor een deel achterhaald door internet. Mijn regio is heel Nederland en zelfs daarbuiten."

Behalve voorkeursstemmen levert Van der Ham’s aanwezigheid op sociale media ook veel nuttige informatie op. "Ik krijg op die manier veel input van mensen. Doordat de drempel zo laag is komen mensen sneller met ideeën, kritiek of suggesties naar je toe. Ook heb ik via social media een aantal onderzoeken en enquêtes uitgezet. Ik kan zo met veel mensen tegelijk communiceren, zonder de tussenlaag van andere media."

Eenrichtingsverkeer
Dat laatste moeten veel Kamerleden nog leren, ziet Miriam Offermans van lobbybureau Public Matters. "Zeker op Twitter blijft het vaak beperkt tot eenrichtingsverkeer, het ventileren van een mening." Ze raadt dan ook aan meer interactief te zijn, door bijvoorbeeld vragen van volgers te beantwoorden en ook te reageren op hun tweets.

'Fysiek onmogelijk'
Die interactiviteit kan nog wel eens voor problemen zorgen, denkt onderzoeker en Media-docent Chris Aalberts. "Vraag uw (BNR-)lezers/luisteraars allen eens Boris van der Ham een tweet te sturen. Dan blijkt snel hoe interactief de conversatie is, namelijk helemaal niet. Van der Ham zal dat fysiek niet aankunnen. Dit geldt al als 200 mensen op uw oproep reageren, laat staan wat er gebeurt als het er 2000 of 20.000 zijn."

In zijn onderzoek naar de inzet van sociale media door de overheid, politiek en burgers, vond Aalberts nog een groot nadeel. "De meeste Kamerleden zitten op Twitter, maar op die manier hebben ze maar met een beperkt deel van de achterban contact. Men twittert vooral met met elites (zoals journalisten, publicisten, politiek actieve burgers), niet met 'de gemiddelde burger'. Die zit namelijk niet op Twitter. Terwijl je als politicus meer te weten wil komen over burgers dan alleen de meningen van actieve partijleden."

Issues
"Voor het peilen van issues geldt hetzelfde: men kan via Twitter (of andere netwerken) erachter komen wat al deze actieve burgers vinden. Maar komt alleen de issues op het spoor die spelen onder deze kleine groep, op die manier kom je niet te weten wat er onder de andere 16 miljoen Nederlanders speelt."
Afwisselen
"Succesvolle twitteraars," zegt adviseur Robert Giesberts, "Zijn doorgaans degenen die veel diversiteit in hun type tweets aanbrengen. Dus debat afwisselen met observatie, met commentaar, met mededelingen, met vragen te stellen aan hun volgers en zelf ingaan op gestelde vragen of kanttekeningen. En dat doen met humor en respect."

Voordeel
Giesberts, oud-wethouder voor GroenLinks in Utrecht, geeft 'trainingen in sociale media en politieke sensitiviteit'. Bedrijven en politici kunnen bij hem aankloppen voor advies. Het grootste voordeel wat parlementariërs met sociale media kunnen bereiken, vindt hij, is een sterkere band tussen politiek en kiezer. "Politici zijn publieke figuren die aanspreekbaar en vindbaar moeten zijn, dat helpt ze hun functie goed uit te voeren. En sociale media zijn daarvoor prima geschikt."

"Sociale media zijn persoonsgebonden," zegt Giesberts. "Anders dan bij de 'oude' massamedia kan iedereen zijn eigen zendmacht maken, dus zelf kan bepalen wat, hoe, wanneer en waarover hij communiceert. Politici kunnen zich dus losmaken uit de afhankelijkheid van oude media. En wie dat slim doet zal vertrouwen winnen bij burgers."

Tips
Van der Ham's belangrijkste tips aan zijn collega’s die nog niet zo bedreven zijn: "Doe het alleen als je er wat mee 'hebt', forceer het niet. Blijf jezelf op internet. En: gebruik social media niet alleen om te zenden, maar ook om te ontvangen." (Bron: BNR Nieuwsradio door Edmé Koorstra)

Public Matters crash course Public Affairs op 28 november

16-10-2018 Wilt u inzicht krijgen in Haagse besluitvormingsprocessen en procedures of de impact van uw belangenbehartiging verhogen? Zoekt u naar intervisie met andere belangenbehartigers en ontvangt u graag feedback op uw beïnvloedingsvaardigheden? Of wilt u concrete handvatten verkrijgen om een effectieve stakeholderstrategie te ontwikkelen? 
 
Op woensdag 28 november organiseert Public Matters weer de crash course Public Affairs. Voor deze intensieve eendaagse training is plaats voor maximaal vier deelnemers. Dus wees er snel bij, de plekken zijn beperkt.
Verder lezen »

Interview voorzitter LTO Nederland Marc Calon: ‘Je moet er bovenop blijven zitten'

15-10-2018 “Wij hebben de formatie gewonnen. Bij mijn weten is geen enkel regeerakkoord sinds de oorlog zo uitgebreid en zo positief geweest over de landbouw. We hebben daar een strakke lobby op gevoerd. Halverwege de formatie zaten we bij Rutte aan tafel en bij Buma. 90% van wat we vroegen staat in het akkoord.” 
Verder lezen »

Niemand lobbyt in kabinetsformaties voor de burger

10-10-2018 Na verkiezingen stijgen de lasten voor de burger en dalen die voor bedrijven, terwijl altijd precies het omgekeerde wordt beloofd. Zo luidt een van de bevindingen uit het onderzoek dat Wimar Bolhuis deed naar de input en output van verkiezingen en formatieprocessen in Nederland sinds 1986.
Verder lezen »

Prinsjesdag 2018 - Vaarkaart Rijksbegrotingscyclus

18-09-2018 De derde dinsdag van september markeert jaarlijks een politiek hoogtepunt: Prinsjesdag. Een dag vol tradities, rituelen en symboliek. De gouden koets, de troonrede, driewerf hoera, de hoedjesparade en natuurlijk ‘het koffertje’ met daarin de Rijksbegroting. Kortom, de start van een nieuw parlementair jaar.
Verder lezen »