Mijn werkkamer is een lobby-vrije zone

07-12-2015

Over het 'warme bad' van de Haagse lobby-industrie

Kamerleden hebben het druk. De minister controleren, die je elke dag overvoert met stapels papieren. Onderzoek doen naar de gevolgen van al dat beleid. Alternatieven bedenken en voorstellen uitwerken.

Eindeloos overleggen in benauwde zaaltjes. En natuurlijk de vele vragen van journalisten en van burgers beantwoorden. Ik kan me voorstellen dat het fijn is als iemand je dan een helpende hand biedt. Met een aantrekkelijke analyse, mooie voorbeelden voor het debat en een uitgewerkt plan om te presenteren. Gratis en voor niets, zonder dat je er zelf iets voor hoeft te doen. Dat is de helpende hand van de lobbyist. Het warme bad van de lobby-industrie.

Een stuk minder vrienden

Toen ik Tweede Kamerlid werd had ik plotseling veel nieuwe vrienden. Om mee te drinken, te lunchen of te dineren. Lobbyisten van bedrijven, organisaties en overheden, op wie ik altijd een beroep kon doen bij het vervullen van mijn mooie ambt. Ik merkte al snel dat dezelfde groep lobbyisten, adviseurs en voorlichters voortdurend dezelfde groep politici, ambtenaren en journalisten van dezelfde soort informatie voorziet – wat leidt tot hetzelfde soort beleid. Ik bedankte daar vriendelijk voor en riep mijn werkkamer uit tot een lobby-vrije zone. Sindsdien heb ik een stuk minder vrienden, maar wel veel meer tijd. Tijd om vaker mensen van buiten het Binnenhof te spreken.

Dineren met een ambtenaar

Lunchen met een Tweede Kamerlid is aardig, maar dineren met een ambtenaar van een ministerie is nog beter. Onlangs bleek hoe minister Dijsselbloem de ING-bank liet meeschrijven aan een wet die banken flinke belastingvoordelen biedt. En de minister ook hielp om de Tweede Kamer te misleiden. Opmerkelijk was de rechtvaardiging van ING-topman Ralph Hamers, die beweerde dat hier helemaal niets vreemds of nieuws aan is. En als lobbyen op het ministerie niet lukt, is er altijd nog de Eerste Kamer, dé lobby-plek van Nederland. Eerder beschreef ik hoe in de senaat de financiële lobby het mogelijk maakte dat bedrijven smeergeld kunnen blijven aftrekken van de belasting.

De lobby aan banden?

Na de onthulling dat ING-bank meeschrijft aan wetten van PvdA-minister Dijsselbloem, kwam PvdA-Kamerlid Lea Bouwmeester met het voorstel voor een wet om de lobby aan banden te leggen. Dat deed zij eerder dit jaar ook al – evenals in 2012 – en ook in 2009. Waarom het zo lang duurt, weet ik niet – er is blijkbaar geen lobbyist die haar wil helpen. De PvdA wil bij elke wet een lobby-paragraaf, zodat duidelijk wordt wie welke inbreng heeft geleverd. Ook moeten de agenda’s van de ministeries openbaar worden gemaakt, zodat duidelijk wordt wie met wie heeft gepraat. En er moet een lobby-register komen, zodat we kunnen zien wie hoe vaak bij wie in de Tweede Kamer lobbyt.

Gewoon niet naar ze luisteren

Elke maatregel om de lobby-industrie aan banden te leggen vind ik prima. Maar of meer regels zullen helpen, weet ik niet. De Tweede Kamer heeft al jarenlang een lobby-register, maar dat heeft weinig geholpen – er zijn veel manieren om hier onderuit te komen. Het gaat vooral om de informele netwerken, het ons-kent-ons – veel lobbyisten zijn in het verleden medewerker geweest van een minister of van een Kamerlid.  We kunnen agenda’s openbaar maken, verslagen van gesprekken, zelfs de kiekjes van elk lobby-diner, maar veel helpen zal het niet. De reden waarom lobbyisten zoveel invloed hebben, is omdat politici naar hen luisteren. Lobby’s kunnen alleen aan banden worden gelegd, als politici zich er niet meer voor lenen.

Public Matters crash course Public Affairs op 28 november

16-10-2018 Wilt u inzicht krijgen in Haagse besluitvormingsprocessen en procedures of de impact van uw belangenbehartiging verhogen? Zoekt u naar intervisie met andere belangenbehartigers en ontvangt u graag feedback op uw beïnvloedingsvaardigheden? Of wilt u concrete handvatten verkrijgen om een effectieve stakeholderstrategie te ontwikkelen? 
 
Op woensdag 28 november organiseert Public Matters weer de crash course Public Affairs. Voor deze intensieve eendaagse training is plaats voor maximaal vier deelnemers. Dus wees er snel bij, de plekken zijn beperkt.
Verder lezen »

Interview voorzitter LTO Nederland Marc Calon: ‘Je moet er bovenop blijven zitten'

15-10-2018 “Wij hebben de formatie gewonnen. Bij mijn weten is geen enkel regeerakkoord sinds de oorlog zo uitgebreid en zo positief geweest over de landbouw. We hebben daar een strakke lobby op gevoerd. Halverwege de formatie zaten we bij Rutte aan tafel en bij Buma. 90% van wat we vroegen staat in het akkoord.” 
Verder lezen »

Niemand lobbyt in kabinetsformaties voor de burger

10-10-2018 Na verkiezingen stijgen de lasten voor de burger en dalen die voor bedrijven, terwijl altijd precies het omgekeerde wordt beloofd. Zo luidt een van de bevindingen uit het onderzoek dat Wimar Bolhuis deed naar de input en output van verkiezingen en formatieprocessen in Nederland sinds 1986.
Verder lezen »

Prinsjesdag 2018 - Vaarkaart Rijksbegrotingscyclus

18-09-2018 De derde dinsdag van september markeert jaarlijks een politiek hoogtepunt: Prinsjesdag. Een dag vol tradities, rituelen en symboliek. De gouden koets, de troonrede, driewerf hoera, de hoedjesparade en natuurlijk ‘het koffertje’ met daarin de Rijksbegroting. Kortom, de start van een nieuw parlementair jaar.
Verder lezen »