Lobbyen in Den Haag voor de allerarmsten

08-11-2017
Vertrouwen in de toekomst. Zo heet het regeerakkoord van het kabinet-Rutte III. Dit regeerakkoord is niet in een gesloten ruimte geschreven. Tal van organisaties hebben geprobeerd de tekst ervan te beïnvloeden. Hulp- en ontwikkelingsorganisatie Woord en Daad hoort daarbij.
Onderstaande column van Evert-Jan Brouwer (Woord en Daad) verscheen in het Reformatorisch Dagblad. 

Om effectief invloed te kunnen uitoefenen, heeft Woord en Daad politiek adviseurs in dienst, van wie ik er eentje ben. Ik geef een kijkje in de keuken: (Hoe) hebben wij invloed gehad op het regeerakkoord? Heeft het iets te betekenen voor de positie van de allerarmsten ver weg?

Als je het beleid van een nieuw kabinet wilt beïnvloeden, moet je ruim van tevoren beginnen. In de zomer van 2016 stelden we samen met lobbyisten van andere ontwikkelingsorganisaties een wensenlijstje op, dat we deelden met politieke partijen. De verkiezingsprogrammacommissies konden er zo mee aan de slag. We hielden elkaar op de hoogte: Wanneer zijn er partijcongressen? Wie zitten er in de schrijfcommissies? Wanneer worden teksten gewijzigd?

Het resultaat mocht er zijn. Acht politieke partijen spraken zich, in verschillende vorm en op verschillende toon, vóór de verkiezingen van maart 2017 uit voor het keren van de trend. Ze wilden opnieuw flink investeren in ontwikkelingssamenwerking, na jaren van ongekende bezuinigingen ten koste van onze verre naasten. De drie christelijke partijen stonden in dat rijtje. Daarnaast namen verschillende partijen ons pleidooi over om ook via bijvoorbeeld handelsbeleid en klimaatbeleid de positie van arme landen te helpen verbeteren.

Hoe kregen we dit voor elkaar? Belletjes, ontmoetingen, tekstvoorstellen, berichten via sociale media, publiekscampagnes – het zat allemaal in onze gereedschapskist.

Toen kwamen de verkiezingen. Ze leidden tot een versplinterd politiek landschap. Als lobbyisten moesten we goed kijken welke kabinetssamenstelling welke kansen bood. Het ingewikkelde van de informatiefase is dat deze vertrouwelijk is. Je moet dicht bij het vuur zitten om te weten te komen wat er wanneer op de agenda staat en hoe ver onderhandelaars zijn met hun teksten. Intussen kun je de belangrijkste mensen in de politieke partijen wel mailen, bellen of appen. Ze bepalen zelf wat ze terugzeggen.

Tijdens de onderhandelingsfase kozen we ervoor heel concrete voorstellen naar de fractievoorzitters te sturen. Daarbij speelden we in op verkregen informatie dat het akkoord een nauwe band zou leggen tussen migratie en ontwikkelingssamenwerking. Woord en Daad vindt het belangrijk dat hulp geen middel is om mensen uit Afrika tegen te houden, maar wel om Afrikaanse jongeren in hun eigen land meer toekomstperspectief te bieden.

We hebben dat uitgangspunt, met andere organisaties, uitgewerkt tot een concreet voorstel. Dit voorstel, dat zich richt op het bevorderen van werkgelegenheid voor Afrikaanse jongeren, is iets te gedetailleerd om letterlijk te worden overgenomen in een regeerakkoord. Maar van een van de onderhandelaars kregen we wel in een persoonlijk bericht een positieve reactie op ons voorstel. Het regeerakkoord kondigt namelijk aan dat de overheid gaat investeren in de aanpak van de grondoorzaken van migratie. Ons voorstel ligt in die lijn. Zo’n zin geeft goede hoop dat het een kans maakt als de nieuwe minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking, Kaag, het beleid verder gaat uitwerken.

Nog een opsteker: na jaren van bezuinigingen gaat dit kabinet eindelijk weer extra investeren in ontwikkelingssamenwerking. We wisten dat dit voor de ChristenUnie zwaarwegend zou zijn, en dat de partij op dit punt min of meer gesteund zou worden door D66 en het CDA. In de NRC gaf de ChristenUnie een onthullend kijkje in háár keuken: Kamerlid Voordewind heeft hard moeten knokken. Hij wist zich in zijn strijd geruggensteund door onder andere Woord en Daad. De inzet van ontwikkelingsorganisaties, al tijdens de verkiezingscampagne, wierp nu vruchten af.

Een laatste plus: duidelijk meer dan het vorige kabinet wil Rutte III inzetten op eerlijke wereldhandel, het tegengaan van de klimaatverandering, het investeren in duurzaamheid en het bestrijden van internationale belastingontwijking en -ontduiking. Erg belangrijk voor ontwikkelingslanden. Ook hierin zien we veel van onze ideeën terug.

Zeker, er is een kans dat liberaal-populistische krachten binnen de coalitiepartijen hun stempel gaan zetten. Minister Kaag zit zelf gelukkig niet op die politieke lijn. Woord en Daad zal, samen met de nodige partners, ook bij de uitvoering van het beleid nauw betrokken blijven. Lobbyen is niet alleen een geheimzinnig maar ook een zinnig vak. Vooral als het leidt tot beleidsverbeteringen waar onze verre naasten iets aan hebben. Daar rekenen we onszelf op af.

Evert-Jan Brouwer is politiek adviseur voor Woord en Daad en schreef deze column voor het Reformatorisch Dagblad. 

Bron: https://www.rd.nl/opinie/column-lobbyen-in-den-haag-voor-de-allerarmsten-1.1441872

​Amerikaanse lobbyclubs mogen identiteit donateurs beschermen

18-07-2018 Amerikaanse belangenverenigingen zoals de wapenlobby NRA hoeven de belastingdienst niet meer te vertellen wie hun grote geldschieters zijn. Het ministerie van Financiën zegt privégegevens van donateurs te willen beschermen, critici vrezen voor de invloed van zogeheten 'dark money' - invloedrijke donaties met een onbekende herkomst.
Verder lezen »

Public Matters verwelkomt twee nieuwe talenten

28-06-2018 Public affairs en lobby-adviesbureau Public Matters versterkt de gelederen met twee nieuwe junior adviseurs: Tom Brouwer en Maaike van Vliet.
Verder lezen »

Twee derde Nederlanders vindt lobbyisten te machtig

06-06-2018 Bijna twee derde van de Nederlandse kiezers vindt dat lobbyisten te veel macht hebben in politiek Den Haag. Dat blijkt uit onderzoek door Maurice de Hond in opdracht van Omroep WNL.
Verder lezen »

Lobbyisten winnen met alternatieve feiten van de Rekenkamer bij beschrijving van de werkelijkheid

22-05-2018 Arno Visser moet ervoor waken zijn belezenheid al te opzichtig te etaleren, want hij begint de indruk te wekken dat die zich beperkt tot één boek: Gustave Flauberts Madame Bovary. In de parlementaire annalen (sinds 1814) kwam de roman slechts driemaal eerder ter sprake. Maar de president van de Rekenkamer gebruikte een beeld eruit woensdag op Verantwoordingsdag al voor het tweede achtereenvolgende jaar.
Verder lezen »