Fusies van brancheorganisaties ondermijnen vaak effectieve lobby

08-12-2011
In het FD van 7 december 2011 wordt beschreven hoe bedrijfskundige Van der Rijken promoveert op een onderzoek naar de lobbykracht van fuserende brancheorganisaties. Volgens het onderzoek “ondermijnen fusies van brancheorganisaties een effectieve lobby”. Een lezenswaardige wetenschappelijke conclusie die vanuit de dagelijkse praktijk van het lobbyen wel enige nuance vraagt.
Allereerst wordt in het artikel geconcludeerd dat een fusie leidt tot twee consequenties: een afname van de interne focus en het moeilijker kunnen formuleren van een gemeenschappelijk standpunt. Dat zijn echter twee aspecten die geheel los staan van het resultaat van een fusie. Het zijn namelijk twee parameters die van alle tijden zijn voor lobbyende brancheorganisaties. Ze bepalen sinds jaar en dag lineair het succes van de lobbykracht. Als je niet weet wat je wilt of niet weet wat je vindt -- of niet doet alsof -- ben je overgeleverd aan de verdeel-en-heers vrijheid van beleidsmakend Den Haag. En terecht. Ten tweede wordt in het artikel voorbijgegaan aan de ontwikkeling van de afgelopen jaren dat nieuwe “coalities” van belangen ontstaan. Deze, soms incidentele soms structurele, samenwerkingsverbanden lobbyen vanuit een verticaal belang. En niet vanuit de meer traditionele insteek van brancheorganisaties waar meer van dezelfde belangen horizontaal zijn gebundeld. Tevens zijn er meer single issue lobby-organisaties (“platforms”) ontstaan waarbij bedrijven of NGO’s zich juist maar op één beleidsdossier politiek profileren. Kortom, twee voorbeelden van lobby-concurrentie waar een aantal brancheorganisaties vooralsnog geen raad mee weet. In de derde plaats stel ik vast dat de analyse die door Van der Rijken wordt gegeven kan worden gekenmerkt door een typische “van binnen naar buiten” analyse. En dat is tegelijkertijd de grootste omissie aan de zienswijze en onderbouwing van de conclusie in het artikel. Wat namelijk vergeten wordt is dat de afgelopen jaren juist de omgeving rondom de lobbyende organisaties ingrijpend is veranderd. Wat zijn die veranderingen? Ik noem er een aantal: het politieke landschap is diffuser en dynamischer, de ambtelijke besluitvorming is complexer, de invloed van media is groter, het lobbyvak zelf is geprofessionaliseerd, de individuele profileringsbehoefte wordt groter, de totale concurrentie om aandacht in de Haagse arena is vergroot. En, de meest cruciale bedreiging voor de brancheorganisaties: veel van de eigen leden lobbyen voor hun belang door zelf actief een eigen gezicht en eigen stem in ‘Den Haag’ en ‘Brussel’ te positioneren. Veel organisaties ervaren deze veranderingen als bedreigend, zijn reactief of traag om hun eigen (lobby-)organisatie op deze veranderende factoren te actualiseren. Al jarenlang voorspel ik daarom een faillissement van de lobbyende brancheorganisaties die er niet in slagen hun lobby-ambitie te matchen met de veranderende omgeving en de veranderende wensen van de achterban. Gelukkig zijn er ook veel brancheorganisaties en bedrijven die die organisatieslag wel maken. En ook door te fuseren zijn deze brancheorganisaties heel goed in staat succesvol hun stem te laten horen in de Haagse en Brusselse belangenbehartigingarena. (Door: Peter van Keulen)

​Amerikaanse lobbyclubs mogen identiteit donateurs beschermen

18-07-2018 Amerikaanse belangenverenigingen zoals de wapenlobby NRA hoeven de belastingdienst niet meer te vertellen wie hun grote geldschieters zijn. Het ministerie van Financiën zegt privégegevens van donateurs te willen beschermen, critici vrezen voor de invloed van zogeheten 'dark money' - invloedrijke donaties met een onbekende herkomst.
Verder lezen »

Public Matters verwelkomt twee nieuwe talenten

28-06-2018 Public affairs en lobby-adviesbureau Public Matters versterkt de gelederen met twee nieuwe junior adviseurs: Tom Brouwer en Maaike van Vliet.
Verder lezen »

Twee derde Nederlanders vindt lobbyisten te machtig

06-06-2018 Bijna twee derde van de Nederlandse kiezers vindt dat lobbyisten te veel macht hebben in politiek Den Haag. Dat blijkt uit onderzoek door Maurice de Hond in opdracht van Omroep WNL.
Verder lezen »

Lobbyisten winnen met alternatieve feiten van de Rekenkamer bij beschrijving van de werkelijkheid

22-05-2018 Arno Visser moet ervoor waken zijn belezenheid al te opzichtig te etaleren, want hij begint de indruk te wekken dat die zich beperkt tot één boek: Gustave Flauberts Madame Bovary. In de parlementaire annalen (sinds 1814) kwam de roman slechts driemaal eerder ter sprake. Maar de president van de Rekenkamer gebruikte een beeld eruit woensdag op Verantwoordingsdag al voor het tweede achtereenvolgende jaar.
Verder lezen »