Fusies van brancheorganisaties ondermijnen vaak effectieve lobby

08-12-2011
In het FD van 7 december 2011 wordt beschreven hoe bedrijfskundige Van der Rijken promoveert op een onderzoek naar de lobbykracht van fuserende brancheorganisaties. Volgens het onderzoek “ondermijnen fusies van brancheorganisaties een effectieve lobby”. Een lezenswaardige wetenschappelijke conclusie die vanuit de dagelijkse praktijk van het lobbyen wel enige nuance vraagt.
Allereerst wordt in het artikel geconcludeerd dat een fusie leidt tot twee consequenties: een afname van de interne focus en het moeilijker kunnen formuleren van een gemeenschappelijk standpunt. Dat zijn echter twee aspecten die geheel los staan van het resultaat van een fusie. Het zijn namelijk twee parameters die van alle tijden zijn voor lobbyende brancheorganisaties. Ze bepalen sinds jaar en dag lineair het succes van de lobbykracht. Als je niet weet wat je wilt of niet weet wat je vindt -- of niet doet alsof -- ben je overgeleverd aan de verdeel-en-heers vrijheid van beleidsmakend Den Haag. En terecht. Ten tweede wordt in het artikel voorbijgegaan aan de ontwikkeling van de afgelopen jaren dat nieuwe “coalities” van belangen ontstaan. Deze, soms incidentele soms structurele, samenwerkingsverbanden lobbyen vanuit een verticaal belang. En niet vanuit de meer traditionele insteek van brancheorganisaties waar meer van dezelfde belangen horizontaal zijn gebundeld. Tevens zijn er meer single issue lobby-organisaties (“platforms”) ontstaan waarbij bedrijven of NGO’s zich juist maar op één beleidsdossier politiek profileren. Kortom, twee voorbeelden van lobby-concurrentie waar een aantal brancheorganisaties vooralsnog geen raad mee weet. In de derde plaats stel ik vast dat de analyse die door Van der Rijken wordt gegeven kan worden gekenmerkt door een typische “van binnen naar buiten” analyse. En dat is tegelijkertijd de grootste omissie aan de zienswijze en onderbouwing van de conclusie in het artikel. Wat namelijk vergeten wordt is dat de afgelopen jaren juist de omgeving rondom de lobbyende organisaties ingrijpend is veranderd. Wat zijn die veranderingen? Ik noem er een aantal: het politieke landschap is diffuser en dynamischer, de ambtelijke besluitvorming is complexer, de invloed van media is groter, het lobbyvak zelf is geprofessionaliseerd, de individuele profileringsbehoefte wordt groter, de totale concurrentie om aandacht in de Haagse arena is vergroot. En, de meest cruciale bedreiging voor de brancheorganisaties: veel van de eigen leden lobbyen voor hun belang door zelf actief een eigen gezicht en eigen stem in ‘Den Haag’ en ‘Brussel’ te positioneren. Veel organisaties ervaren deze veranderingen als bedreigend, zijn reactief of traag om hun eigen (lobby-)organisatie op deze veranderende factoren te actualiseren. Al jarenlang voorspel ik daarom een faillissement van de lobbyende brancheorganisaties die er niet in slagen hun lobby-ambitie te matchen met de veranderende omgeving en de veranderende wensen van de achterban. Gelukkig zijn er ook veel brancheorganisaties en bedrijven die die organisatieslag wel maken. En ook door te fuseren zijn deze brancheorganisaties heel goed in staat succesvol hun stem te laten horen in de Haagse en Brusselse belangenbehartigingarena. (Door: Peter van Keulen)

Lokale lobbyisten vaak druk met andere thema's dan de lokale politiek

06-12-2017 Consultancy.nl schreef onlangs een artikel naar aanleiding van het onderzoek dat de Universiteit van Amsterdam samen met ons uitvoerde naar de lobby op lokaal niveau. Het artikel is hier terug te lezen. 
Verder lezen »

Pleidooi voor lobbyregister Gemeente Rotterdam

05-12-2017 Er moet een lobbyregister komen voor gemeenteraadsleden en het bestuur van Rotterdam. Hiermee moet duidelijk worden welke grote partijen invloed hebben op de besluitvorming. Het moet duidelijk worden met welke lobbyisten bijvoorbeeld gemeenteraadsleden hebben gesproken, alvorens ze een beslissing te namen. 
Verder lezen »

Verslag lobbyseminar 2017 nu ook digitaal beschikbaar

15-11-2017 Wat is de staat van de lobby op lokaal niveau? Wat zijn verschillen en overeenkomsten tussen belangenbehartiging in de gemeente en in “Den Haag”? Ten overstaan van zo’n 175 aanwezigen werd op 26 oktober 2017 het onderzoek ‘Lang leve de lokale lobby?!’ gepresenteerd tijdens het jaarlijkse lobbyseminar van Public Matters. Onderstaand leest u het volledige beslag. De digitale publicatie van het onderzoek is hier in te zien en te downloaden als PDF-bestand. 
Verder lezen »

Wat bedrijven, veel banken - én een gezamenlijk aanbod van VNO-NCW en Greenpeace: dit waren de 750 lobby's

13-11-2017 Werkgeversorganisatie VNO-NCW en Greenpeace hebben op initiatief van voormalig PvdA-leider Diederik Samsom de afgelopen maanden een aantal malen overlegd over verdere verduurzaming van de energievoorziening. Samsom had ook de leiding over die besprekingen.
Verder lezen »