Fusies van brancheorganisaties ondermijnen vaak effectieve lobby

08-12-2011
In het FD van 7 december 2011 wordt beschreven hoe bedrijfskundige Van der Rijken promoveert op een onderzoek naar de lobbykracht van fuserende brancheorganisaties. Volgens het onderzoek “ondermijnen fusies van brancheorganisaties een effectieve lobby”. Een lezenswaardige wetenschappelijke conclusie die vanuit de dagelijkse praktijk van het lobbyen wel enige nuance vraagt.
Allereerst wordt in het artikel geconcludeerd dat een fusie leidt tot twee consequenties: een afname van de interne focus en het moeilijker kunnen formuleren van een gemeenschappelijk standpunt. Dat zijn echter twee aspecten die geheel los staan van het resultaat van een fusie. Het zijn namelijk twee parameters die van alle tijden zijn voor lobbyende brancheorganisaties. Ze bepalen sinds jaar en dag lineair het succes van de lobbykracht. Als je niet weet wat je wilt of niet weet wat je vindt -- of niet doet alsof -- ben je overgeleverd aan de verdeel-en-heers vrijheid van beleidsmakend Den Haag. En terecht. Ten tweede wordt in het artikel voorbijgegaan aan de ontwikkeling van de afgelopen jaren dat nieuwe “coalities” van belangen ontstaan. Deze, soms incidentele soms structurele, samenwerkingsverbanden lobbyen vanuit een verticaal belang. En niet vanuit de meer traditionele insteek van brancheorganisaties waar meer van dezelfde belangen horizontaal zijn gebundeld. Tevens zijn er meer single issue lobby-organisaties (“platforms”) ontstaan waarbij bedrijven of NGO’s zich juist maar op één beleidsdossier politiek profileren. Kortom, twee voorbeelden van lobby-concurrentie waar een aantal brancheorganisaties vooralsnog geen raad mee weet. In de derde plaats stel ik vast dat de analyse die door Van der Rijken wordt gegeven kan worden gekenmerkt door een typische “van binnen naar buiten” analyse. En dat is tegelijkertijd de grootste omissie aan de zienswijze en onderbouwing van de conclusie in het artikel. Wat namelijk vergeten wordt is dat de afgelopen jaren juist de omgeving rondom de lobbyende organisaties ingrijpend is veranderd. Wat zijn die veranderingen? Ik noem er een aantal: het politieke landschap is diffuser en dynamischer, de ambtelijke besluitvorming is complexer, de invloed van media is groter, het lobbyvak zelf is geprofessionaliseerd, de individuele profileringsbehoefte wordt groter, de totale concurrentie om aandacht in de Haagse arena is vergroot. En, de meest cruciale bedreiging voor de brancheorganisaties: veel van de eigen leden lobbyen voor hun belang door zelf actief een eigen gezicht en eigen stem in ‘Den Haag’ en ‘Brussel’ te positioneren. Veel organisaties ervaren deze veranderingen als bedreigend, zijn reactief of traag om hun eigen (lobby-)organisatie op deze veranderende factoren te actualiseren. Al jarenlang voorspel ik daarom een faillissement van de lobbyende brancheorganisaties die er niet in slagen hun lobby-ambitie te matchen met de veranderende omgeving en de veranderende wensen van de achterban. Gelukkig zijn er ook veel brancheorganisaties en bedrijven die die organisatieslag wel maken. En ook door te fuseren zijn deze brancheorganisaties heel goed in staat succesvol hun stem te laten horen in de Haagse en Brusselse belangenbehartigingarena. (Door: Peter van Keulen)

Public Matters crash course Public Affairs op 28 november

16-10-2018 Wilt u inzicht krijgen in Haagse besluitvormingsprocessen en procedures of de impact van uw belangenbehartiging verhogen? Zoekt u naar intervisie met andere belangenbehartigers en ontvangt u graag feedback op uw beïnvloedingsvaardigheden? Of wilt u concrete handvatten verkrijgen om een effectieve stakeholderstrategie te ontwikkelen? 
 
Op woensdag 28 november organiseert Public Matters weer de crash course Public Affairs. Voor deze intensieve eendaagse training is plaats voor maximaal vier deelnemers. Dus wees er snel bij, de plekken zijn beperkt.
Verder lezen »

Interview voorzitter LTO Nederland Marc Calon: ‘Je moet er bovenop blijven zitten'

15-10-2018 “Wij hebben de formatie gewonnen. Bij mijn weten is geen enkel regeerakkoord sinds de oorlog zo uitgebreid en zo positief geweest over de landbouw. We hebben daar een strakke lobby op gevoerd. Halverwege de formatie zaten we bij Rutte aan tafel en bij Buma. 90% van wat we vroegen staat in het akkoord.” 
Verder lezen »

Niemand lobbyt in kabinetsformaties voor de burger

10-10-2018 Na verkiezingen stijgen de lasten voor de burger en dalen die voor bedrijven, terwijl altijd precies het omgekeerde wordt beloofd. Zo luidt een van de bevindingen uit het onderzoek dat Wimar Bolhuis deed naar de input en output van verkiezingen en formatieprocessen in Nederland sinds 1986.
Verder lezen »

Prinsjesdag 2018 - Vaarkaart Rijksbegrotingscyclus

18-09-2018 De derde dinsdag van september markeert jaarlijks een politiek hoogtepunt: Prinsjesdag. Een dag vol tradities, rituelen en symboliek. De gouden koets, de troonrede, driewerf hoera, de hoedjesparade en natuurlijk ‘het koffertje’ met daarin de Rijksbegroting. Kortom, de start van een nieuw parlementair jaar.
Verder lezen »